Narodowe Święto Niepodległości jest przypomnieniem zdarzeń, które doprowadziły do odzyskania niepodległości przez Rzeczpospolitą. 11 listopada 1918 roku był ogniwem w łańcuchu dziejów, w których Polska – raz wielka, innym razem osłabiona lub rozrywana przez obcych, nigdy nie przestała być wartością bezcenną dla patriotów. Nigdy też nie przestała być motywem modlitwy kolejnych pokoleń Polek i Polaków.
XIII wiek…
Najstarszą polską pieśnią religijną i najstarszym polskim tekstem poetyckim, datowanym na przełom XII i XIII wieku jest „Bogurodzica”. Pierwszy zachowany tekst „Bogurodzicy” pochodzi z 1407 r. ze zbioru kazań Macieja z Grochowa. Była pieśnią rycerską i spełniała rolę hymnu państwowego do połowy XVI w. Według przekazów kronikarza Jana Długosza śpiewana była przed bitwą pod Grunwaldem.
Najnowsze i specjalne aranżowane wykonanie „Bogurodzicy” miało miejsce 8 listopada 2025 r. podczas Mszy św. w katedrze Notre-Dame w Paryżu, gdzie przerwie spowodowanej pożarem w 2019 r. wrócił do Kaplicy Polskiej wizerunek Matki Bożej Częstochowskiej.
Bogurodzica, dziewica, Bogiem sławiena Maryja!
U twego syna, Gospodzina, matko zwolena Maryja!
Ziści nam, spuści nam.
Kirielejson.
Twego dziela Krzciciela, bożyce,
Usłysz głosy, napełń myśli człowiecze.
Słysz modlitwę, jąż nosimy,
A dać raczy, jegoż prosimy,
A na świecie zbożny pobyt,
Po żywocie rajski przebyt.
Kirielejson.
Nas dla wstał z martwych syn boży,
Wierzyż w to człowiecze zbożny,
Iż przez trud Bog swoj lud
Odjął diablej strożej.
Przydał nam zdrowia wiecznego,
Starostę skował pkielnego,
Śmierć podjął, wspominał
Człowieka pirwego.
Jenże trudy cirzpiał zawiernie,
Jeszcze był nie prześpiał zaśmierne,
Aliż sam Bog z martwych wstał.
XVI wiek…
Jedną z najbardziej znanych i odmawianych jest modlitwa ułożona przed 1600 r. Dla ks. Piotr Skarga (właściwe nazwisko: Piotr Pawęski) wiara katolicka i przywiązanie do polskości były wiodącymi motywami kapłańskiej posługi. Tekst pochodzący z pierwszego z „Kazań sejmowych” jest aktualny dzięki skupieniu na tym, co Polaków łączy.
Boże, Rządco i Panie narodów, z ręki i karności Twojej racz nas nie wypuszczać, a za przyczyną Najświętszej Panny, Królowej naszej, błogosław Ojczyźnie naszej, by Tobie zawsze wierna, chwałę przynosiła Imieniowi Twemu a syny swe wiodła ku szczęśliwości. Wszechmogący wieczny Boże, spuść nam szeroką i głęboką miłość ku braciom i najmilszej Matce, Ojczyźnie naszej, byśmy jej i ludowi Twemu, swoich pożytków zapomniawszy, mogli służyć uczciwie. Ześlij Ducha Świętego na sługi Twoje, rządy kraju naszego sprawujące, by wedle woli Twojej ludem sobie powierzonym mądrze i sprawiedliwie zdołali kierować. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.
Wiek XX (pierwsza połowa)…
Inną modlitwą, najczęściej śpiewaną podczas uroczystości patriotycznych, jest pieśń „Boże, coś Polskę…”. W 1918 r. niewiele brakowało, by utwór stał się hymnem państwowym II Rzeczypospolitej w miejsce „Mazurka Dąbrowskiego”. Jej tekst napisał Alojzy Feliński, muzykę skomponował Jan Nepomucen Kaszewski, a pierwsze wykonanie miało miejsce w 1916 r. Tekst przechodził zmiany zmieniające pierwotną wymowę rojalistyczną w kierunku dzieła sakralnego. Do naszych czasów przetrwało zjawisko polegające na tym, że refren bywa przez śpiewających zmieniany w zależności od postrzegania polskiej rzeczywistości („Ojczyznę wolną pobłogosław, Panie!” / „Ojczyznę wolną racz nam wrócić, Panie!”).
Boże coś Polskę przez tak długie wieki
Otaczał blaskiem potęgi i chwały.
Coś ją osłaniał tarczą swej opieki
Od nieszczęść, które przygnębić ją miały.
Przed Twe ołtarze zanosim błaganie,
Ojczyźnie wolność, racz nam wrócić, Panie!
Ty, któryś potem tknięty jej upadkiem,
Walczących wspierał za najświętszą sprawę,
I chcąc świat cały mieć jej męstwa świadkiem,
W nieszczęściach samych pomnażał ich sławę.
Przed Twe ołtarze zanosim błaganie…
Wróć naszej Polsce świetność starożytną,
Użyźniaj pola, spustoszone łany,
Niech szczęście, spokój na nowo zakwitną!
Poprzestań kary, Boże zagniewany!
Przed Twe ołtarze zanosim błaganie…
Boże, którego ramię sprawiedliwe
Żelazne berła władców świata kruszy;
Zniwecz tych wrogów zamiary szkodliwe,
Obudź nadzieję w biednej naszej duszy.
Przed Twe ołtarze zanosim błaganie…
Boże najświętszy, przez Twe wielkie cudy
Oddalaj od nas klęski, mordy boju;
Połącz wolności węzłem Twoje ludy
Pod jedno berło Anioła Pokoju.
Przed Twe ołtarze zanosim błaganie…
Boże najświętszy, od którego woli
Istnienie świata całego zależy,
Wyrwij lud Polski z tyranów niewoli,
Wspieraj zamiary wytrwałej młodzieży.
Przed Twe ołtarze zanosim błaganie…
Boże najświętszy przez Chrystusa rany,
Świeć wiekuiście, nad braćmi zmarłymi;
Spojrzyj na lud Twój niewolą znękany,
Przyjmij ofiary synów Polskiej ziemi.
Przed Twe ołtarze zanosim błaganie…
Gdy naród polski dzisiaj we łzach tonie,
Za naszych braci poległych błagamy,
By ich męczeństwem uwieńczone skronie
Nam do wolności otworzyły bramy.
Przed Twe ołtarze zanosim błaganie…
Niedawno wolność zabrał z polskiej ziemi,
A łez krwi naszej popłynęły rzeki.
Jakże to musi być okropnie z tymi,
Którym ojczyznę zabierasz na wieki.
Przed Twe ołtarze zanosim błaganie…
Jedno Twe słowo o wielki nasz Panie
Z prochów nas podnieść znowu będzie zdolne;
A gdy zasłużym na Twe ukaranie,
Obróć nas w prochy, ale prochy wolne!
Przed Twe ołtarze zanosim błaganie.
Wiek XX (druga połowa)…
W grudniu 1980 r. Episkopat Polski opublikował tekst modlitwy za Polskę, która mimo upływu lat zachowała aktualność. Zdaje się, że jej wymowa jest szczególnie aktualna, gdy wielu Polaków doświadcza niepokoju zmianami zachodzącymi w naszym kraju.
W latach 80. modlitewnym wezwaniem stała się pieśń pt. „Ojczyzno ma”. Utwór zaistniał tuż ogłoszeniu stanu wojennego i stał się między innymi emblematem Mszy św. za Ojczyznę odprawianych przez bł. ks. Jerzego Popiełuszki. Obok „Roty” nieoficjalnym hymnem Solidarności. Autorem jest ks. Karol Dąbrowski.
Wszechmogący i miłosierny Boże, który dałeś Narodowi polskiemu w Najświętszej Maryi Pannie przedziwną pomoc i obronę, przyjmij, prosimy Cię, nasze modlitwy, które zanosimy dziś do Ciebie. Pozwól, że przedstawimy Ci je za pośrednictwem Maryi, Jasnogórskiej Królowej Polski. Matko, tyle już razy w dziejach doświadczaliśmy Twojej pomocy.
Z tym większą ufnością błagamy Cie, abyś orędowała za naszą Ojczyzną przed Obliczem Boga, Ojca ludów i narodów.
Stajemy przed Tobą świadomi powagi chwili, wobec wielkich przemian, trudności i niebezpieczeństw, które przeżywa nasza Ojczyzna. Przychodzimy do Ciebie pełni niepokoju, a jednocześnie niezachwianej wiary, że Ty jesteś wpośród nas i otaczasz swoją macierzyńską opieką. To Ty, Matko, budzisz w nas poczucie odpowiedzialności za Ojczyznę, za Naród, za jego dobro i przyszłe losy. Ty wlewasz w serca ludzi odwagę w obronie godności i praw człowieka pracującego. Ponawiamy dziś nasze bezgraniczne zawierzenie Tobie.
W Twoje dłonie składamy nasze dalsze losy. Z ufnością wołamy do Ciebie o ratunek.
Ześlij nam światło, ukaż drogę wyjścia z niebezpieczeństw i chaosu społecznego. Daj nam jedność, ducha miłości, prawdy i wzajemnego zrozumienia, abyśmy przezwyciężając wszystkie trudności i różnice poglądów, zdołali ocalić wspólne dobro Ojczyzny. Udziel nam ducha pokoju i rozwagi, aby nie doszło do rozlewu krwi i wojny. Obroń nas, abyśmy nie utracili wolności, nabytej za tak wielką cenę krwi ojców naszych. Udziel nam łaski głębokiej, rzetelnej odnowy ducha Narodu, aby każdy z nas podjął trud osobistej przemiany życia, włączając się w wielkie dzieło społecznego odrodzenia Ojczyzny. Bogurodzico, Matko Chrystusowa, która wiernie wytrwałaś pod krzyżem swojego Syna, pośpiesz na pomoc i nam, Jego dzieciom.
Wysłuchaj nas i prowadź droga sprawiedliwości, miłości i pokoju.
Amen.
Wiek XXI…
Podczas Wielkiej Nowenny za Ojczyznę, która od 11 lutego do 15 kwietnia 2025 r. przebiegała pod hasłem „Polska na Skale”, uczestnicy nabożeństw i czuwań organizowanych w całym kraju odmawiali specjalnie ułożoną „Modlitwę za Ojczyznę”. Jej tekst był aprobowany przez Kurii Biskupią Warszawsko-Praską z 6 grudnia 2017 r.
W 2018 r. wydarzeniem przekraczającym ramy artystyczne stało się wykonanie podczas Wrocławskiej Gali Stulecia Odzyskania Niepodległości pieśni pt. „Wolność – Te Deum”. Autor słów i wykonawca Marek Bałata nawiązał swoim dziełem do tradycyjnego hymnu „Te Deum” (Ciebie, Boga, wysławiamy).
Boże, Ty jesteś Stwórcą wszystkiego co istnieje
i Ojcem wielkiej rodziny ludzkiej.
Powołałeś Ojczyznę naszą, Polskę,
do przekazania światu iskry Bożego Miłosierdzia
przygotowującej na powtórne przyjście Twojego Syna.
Nie opuszczaj nas, mimo naszych grzechów,
waśni, słabości i niewierności, pychy i egoizmu.
Pragniemy Cię przebłagać i prosić,
byś dał nam odczuwać Twoją Ojcowską obecność
i dokonał zmartwychwstania serc naszych.
Boże, Ty jesteś miłosierdziem i sprawiedliwością,
nie pozwól nam zmarnować dziedzictwa świętego Jana Pawła II
i naszych świętych Rodaków.
Tobie powierzamy losy naszej Ojczyzny,
jej teraźniejszość i przyszłość.
Przez miłość do Matki Twojego Syna Jezusa,
uchroń nas od słusznej kary za nasze grzechy
i wybaw nas od głodu, ognia, wojny i zniszczenia.
Dokonaj swojej Boskiej interwencji w obecnych czasach.
Panie, bez mocy pochodzącej od Ciebie nic nie możemy uczynić,
a z Tobą możemy wszystko.
Spraw, by Polska była wierna Twojej woli,
abyś mógł ją wywyższyć w potędze i świętości.
Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.
Maryjo, Królowo Polski – módl się za nami.
Aniele Stróżu Polski – módl się za nami.
Święty Wojciechu – módl się za nami.
Święty Stanisławie – módl się za nami.
Święty Andrzeju Bobolo – módl się za nami.
Święta Faustyno – módl się za nami.
Święty Janie Pawle II – módl się za nami.
Wszyscy Polscy Święci i Patronowie nasi – módlcie się za nami.
