Narodowy Dzień Pamięci Polaków Ratujących Żydów pod okupacją niemiecką obchodzony od 2108 r. wiąże się w sposób szczególny ze świadectwem, które w 1944 r. złożyła błogosławiona rodzina Ulmów. Relikwie ośmiorga męczenników zostały przyjęte w Parafii pw. Trójcy Świętej w Boguszowie-Gorcach.
24 marca przypada ponadto Narodowy Dzień Życia ustanowiony w Polsce 2004 r. Ta zbieżność dat sprawiła, że zainicjowane przez laikat i wsparte przez ks. proboszcza Andrzeja Bajaka wprowadzenie do wspólnoty parafialnej w Boguszowie-Gorcach relikwii narodowych bohaterów miało podniosły charakter. Wydarzenie było wpisane w plan tegorocznych parafialnych rekolekcji wielkopostnych prowadzonych obecnie przez o. redemptorystę Józefa Wnęka.
Relikwie ośmiorga błogosławionych przekazała parafii w Boguszowie-Gorcach Archidiecezja Przemyska. Starania o pozyskanie i przyjęcie relikwii podjęło parafialne koło Stowarzyszenia Rodzin Katolickich, którego prezesem jest Józef Nowak, sam będący ojcem wielodzietnej rodziny. To właśnie środowisko ufundowało relikwiarz, w którym umieszczone zostały relikwie błogosławionych. Podczas Mszy św. odczytany został dokument potwierdzający autentyczność relikwii wydany przez ks. arcybiskupa Adama Szala, ordynariusza Diecezji Przemyskiej. Wierni mogli po liturgii podejść do relikwiarza i przez pocałunek oddać hołd błogosławionym, ale także pomodlić się przez ich pośrednictwo.
Tylko na terenie okupowanej Polski podczas II wojny światowej obowiązywała kara śmierci za udzielanie jakiejkolwiek pomocy Żydom. Niemcy wprowadzili tę drakońską zasadę spodziewając się, że Polacy, mimo panującego terroru, będą wspierać na różne sposoby swoich żydowskich sąsiadów, znajomych, a nawet obcych sobie. Dzisiaj wiemy, że Polacy są najliczniejszą grupą narodową wśród ludzi uhonorowanych medalem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata przyznawanym Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holokaustu Yad Vashem w Jerozolimie. Medal i dyplom zostały ustanowione dekretem Knesetu w 1963 r. Widnieje na nim cytat z Talmudu: „Kto ratuje jedno życie – ratuje cały świat”.
24 marca 1944 r. w Markowej na Podkarpaciu Niemcy zamordowali mieszkającą tam ośmioosobową rodzinę Ulmów – małżeństwo Wiktorię i Józefa oraz ich dzieci: Stasia, Basię, Władzia, Frania, Antosia, Marysię i nieznane z imienia dziecko, które rodziło się w chwili egzekucji oraz ukrywanych przez nich Żydów z rodzin Goldmanów, Didnerów i Grünfeldów. Od 2018 roku w rocznicę zbrodni w Markowej obchodzony Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. Święto wyznaczono poprzez ustawę przyjętą przez parlament i zaakceptowaną przez prezydenta RP w 2018 r.
Rodzina Ulmów została beatyfikowana w 2023 r. na mocy postanowienia papieża Franciszka, a uroczystość miała miejsce we wsi Markowa, gdzie mieszkali i poświęcili swoje życie Ulmowie. Była to pierwsza w historii Kościoła jednoczesna beatyfikacja całej rodziny, w tym rodzącego się dziecka. Józef i Wiktoria Ulmowie są uznani przez Instytut Yad Vashem w Jerozolimie za Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.
Foto: Niedziela Świdnicka
